LJUBO JURČIĆ: „Geoekonomika, geopolitika i stvaranje novog svjetskog poretka“

Nakon drugog svjetskog rata (1945), stvorena je politička i ekonomska organizacija svijeta i najveći broj međunarodnih institucija koje su podržavale te politike i organizaciju. Dominantnu ulogu u toj organizaciji svjetskog političkog i ekonomskog poretka imala je Amerika, kao daleko najmoćnija zemlja u svijetu u to vrijeme i slijedećih pedesetak godina. Njena ekonomska moć, davala joj je vojnu a sukladno tome i političku moć. Prije petnaestak godina postajale su sve vidljivije značajne promjene u odnosima globalnih ekonomskih moći. Visoke stope ekonomskog rasta, nezabilježenog u povijesti, dovele su Kinu od nerazvijene ekonomije na mjesto druge ekonomije u svijetu. Nekoliko drugih zemalja s većim brojem stanovnika, također imaju sve značajniju ulogu u globalnoj ekonomiji. Te zemlje traže svoju političku poziciju sukladno svojoj današnjoj ekonomskoj moći. One se nastoje organizirati i pojačati svoj politički položaj na svjetskoj sceni i kroz udruživanje u BRICSu. Ostvarivanje svojih interesa, proteklih pedesetak godina, u globalnoj ekonomiji zemlje su dominantno nastojale ostvariti pomoću geoekonomskih instrumenata, odnosno ekonomskim sredstvima (trgovina, ekonomska pomoć, investicije, tehnička pomoć...). Na taj način su nastojale ostvariti i svoje političke ciljeve. Najekstremniji instrumenti geoekonomike su sankcije, carinski, monetarni, trgovački i ekonomskih ratovi, koji su se počeli koristiti proteklih desetak godina, kad dolazi do pojačanog suprotstavljanja među zemljama. Proteklih godina odnosi između suprotstavljenih zemalja, u pogledu novog svjetskog poretka doveili su do oružanih sukoba čime odnosi među zemljama uz instrumente geoekonomike počinju uključivati i instrumente geopolitike s ratom kao produženom rukom (geo)politike.